उद्योजकताब्लॉगिंग

How to Save Income Tax in India – भारतात आयकर कसा वाचवायचा

2018-19 या आर्थिक वर्षात अंदाजे 1.46 कोटी लोकांनी कर(tax) रिटर्न भरले आहेत. सेंट्रल बोर्ड ऑफ डायरेक्ट टॅक्सेस (CBDT) द्वारे नोंदवल्यानुसार, जनतेकडून अशा प्रकारच्या कर संकलनातून एकूण ₹11.17 लाख कोटींची कमाई झाली आहे.
CBDT अधिक गुंतागुंतीचा कर संकलन आणि संबंधित सेवा सुलभ करते म्हणून, आपण आयकर स्लॅबच्या अधीन राहून भारतात कर कसा वाचवायचा याबद्दल कल्पना विकसित केली पाहिजे.

भारतातील आयकर स्लॅब दर

करपात्र उत्पन्नआयकर दर
₹2.5 लाख पर्यंतशून्य
₹2.5 लाख – ₹5 लाख एकूण उत्पन्नाच्या ५%
₹5 लाख – ₹10 लाखएकूण उत्पन्नाच्या 20%
₹10 लाखाच्या वरएकूण उत्पन्नाच्या 30%

एकूण देय कराच्या 4% वर अतिरिक्त आरोग्य आणि शिक्षण उपकर लावला जातो. एकूण उत्पन्नाच्या 10% अधिभार(Surcharge) देखील वार्षिक ₹50 लाखांपेक्षा जास्त कमावणाऱ्या लोकांना भरावा लागतो. जेव्हा उत्पन्न ₹ 1 कोटींपेक्षा जास्त असेल तेव्हा असा उपकर 15% पर्यंत वाढतो.

जरी असे दर जबरदस्त वाटत असले तरी, तुमचा वार्षिक आर्थिक भार कमी करण्यासाठी केंद्र सरकार 1961 च्या आयकर कायद्यांतर्गत विविध तरतुदी ठेवते.
या लेखात आपण भारतातील आयकर कसे वाचवायचे यासंबंधी सर्वसमावेशक तपशील जाणून घेऊया, जे आपल्याला अनेक माफी आणि सवलतींद्वारे मोठ्या प्रमाणात बचत करण्यात मदत करेल.

पगारावरील कर कसा वाचवायचा?

आपला जीवनाचा दर्जा वाढवणार्‍या विविध वस्तूंमध्ये गुंतवणूक करण्याचा आपला कल असतो परंतु त्यामुळे गंभीर आर्थिक ताणही येऊ शकतो. हा भार कमी करण्यासाठी, सरकार तुमच्या एकूण पगारावर आकारल्या जाणार्‍या थेट करांवर आयकर माफीच्या स्वरूपात मदत पुरवते.

१. गृहकर्ज मिळवा आणि कलम 80C अंतर्गत कर लाभ घ्या

गृहकर्ज मिळवणे हे दुहेरी फायद्यांशी संबंधित आहे, कारण ते कमी झालेल्या कर दायित्वासह येते, तसेच तुमचे स्वतःचे घर असल्याचे समाधान मिळते.
PMAY (प्रधानमंत्री आवास योजना) आणि DDR (दिल्ली विकास प्राधिकरण) गृहनिर्माण योजना यासारख्या अनेक सरकारी-अनिदेशित योजना भारतात परवडणारी घरे बनवतात, तर कलम 80C आणि 24(b) कर ओझे कमी करून आर्थिक दायित्व कमी करतात.

कर्ज घेतलेल्या मूळ रकमेच्या परतफेडीसाठी खर्च केलेले एकूण वार्षिक उत्पन्न कलम 80C अंतर्गत ₹1.5 लाखांपर्यंतच्या कपातीसाठी पात्र आहे.

गृहकर्जाच्या व्याज विभागावरील कर सवलत कलम 24(b) अंतर्गत उपलब्ध आहे, ज्याचे मूल्य वार्षिक ₹2 लाख पर्यंत आहे.

याव्यतिरिक्त, जर तुम्ही नवीन अधिग्रहित मालमत्ता भाड्याने दिली तर, संपूर्ण व्याज घटक वार्षिक आयकर गणनेतून मुक्त आहे.

घराच्या बांधकामासाठी मालमत्ता खरेदी करणाऱ्या व्यक्तींना कलम 24(b) चा लाभ मिळू शकतो, जर बांधकाम प्रक्रिया पाच वर्षांत पूर्ण झाली असेल.
तुम्ही प्रथमच घरमालक असल्यास, तुम्ही कलम 80EEA अंतर्गत तुमच्या वार्षिक कर दायित्वावर अतिरिक्त कपात करण्याचा दावा करू शकता.

एकूण ₹1.5 लाख [कलम 24(B) व्यतिरिक्त] माफीचा दावा केला जाऊ शकतो, मालमत्तेचे मुद्रांक शुल्क मूल्य ₹45 लाखांपेक्षा कमी आहे.

2. आरोग्य विमा पॉलिसी खरेदी करा

भारतातील वाढत्या वैद्यकीय खर्चासह, अनेक कारणांमुळे आरोग्याची गुणवत्ता ढासळल्याने आरोग्य विम्याचा लाभ घेणे ही एक गरज बनत आहे. अशा विमा पॉलिसींमुळे व्यक्ती आणि त्यांच्या संबंधित कुटुंबांचा आर्थिक ताण कमी होतो.

व्यक्तींना अशा विमा पॉलिसींचा लाभ घेण्यासाठी प्रोत्साहन देण्यासाठी सरकारद्वारे कर लाभ वाढवले ​​जातात, ज्यामुळे त्यांना प्रीमियर वैद्यकीय संस्थांमध्ये शून्य किंवा कमी अतिरिक्त शुल्कामध्ये दर्जेदार आरोग्यसेवा मिळू शकते.

कलम 80D अंतर्गत प्रीमियम पेमेंटसाठी खर्च केलेल्या त्यांच्या वार्षिक करपात्र उत्पन्नाच्या भागावर व्यक्ती कर कपातीचा दावा करू शकतात. विमाधारकाच्या वयानुसार, अनुक्रमे अशा आयकर गणनेतून वेगवेगळ्या रकमांना सूट दिली जाते.

पात्रताकलम 80D अंतर्गत वजावट
व्यक्ती, जोडीदार, मुले (६० वर्षांखालील) आरोग्य विमा₹25,000 पर्यंत
व्यक्ती आणि पालकांसाठी (६० वर्षांखालील)₹५०,००० पर्यंत (₹२५,००० + ₹२५,०००)
व्यक्तींसाठी (६० वर्षांखालील) आणि ज्येष्ठ नागरिक पालकांसाठी₹७५,००० पर्यंत (₹२५,००० + ₹५०,०००)
व्यक्ती आणि पालकांसाठी (दोन्ही ६० वर्षांपेक्षा जास्त)₹१,००,००० पर्यंत (₹५०,००० + ₹५०,०००)

वरील दर वेळोवेळी सुधारित आयकर कायदा, 1961 नुसार आहेत.

आरोग्य तपासणीवर खर्च केलेल्या एकूण रकमेवर कर सवलतींची तरतूद देखील कलम 80D अंतर्गत आहे, कमाल मर्यादा ₹5,000 आहे. ₹25,000 च्या प्रीमियम माफीमध्ये अशा सूट समाविष्ट केल्या जातात.

3. गुंतवणूक करा

भांडवली बाजारातील गुंतवणूक आणि सरकार-आदेश दिलेल्या योजनांमुळे उच्च परतावा, तसेच कर बचतीचे फायदे मिळून संपत्ती जमा होऊ शकते.
विविध साधनांमध्ये गुंतवणूक करून कलम 80C अंतर्गत भारतात आयकर कसा कमी करायचा हे तुम्ही जाणून घेऊ शकता.
जर तुम्ही जोखीम घटक गृहीत धरण्यास तयार असाल, तर तुम्ही ELSS (इक्विटी लिंक्ड सेव्हिंग्ज स्कीम) सारख्या शेअर बाजारातील गुंतवणूक साधनांचा पर्याय निवडू शकता.

हे साधन तीन वर्षांच्या लॉक-इन कालावधीसह येते आणि एकूण गुंतवणूक ₹1.5 लाखांपर्यंतच्या कर माफीसाठी पात्र आहेत.
तसेच, एकूण भांडवली नफा ₹1 लाखांपेक्षा कमी असल्यास, प्राप्त झालेल्या नफ्यावर कोणताही कर भरावा लागणार नाही.
तुम्ही कोणतीही जोखीम न घेता, अशा कर सवलतीचा लाभ घेण्यासाठी 5 वर्षांच्या मुदत ठेवींमध्ये गुंतवणूक करणे देखील निवडू शकता.
₹1.5 लाख पर्यंतच्या सर्व गुंतवणुकीवर कलम 80C अंतर्गत कर माफीसाठी दावा केला जाऊ शकतो.

4. तुमचे पैसे सरकारी योजनांमध्ये लावा

अनेक सरकारी योजना कर माफीसह एकूण गुंतवणुकीवर उच्च परतावा देतात. आयकर कायद्याच्या कलम 80C अंतर्गत, व्यक्ती एकूण वार्षिक उत्पन्नावरील करमाफीसारख्या गुंतवणुकीवर खर्च केलेल्या ₹1.5 लाखांपर्यंत दावा करू शकतात.

खालील साधनांमध्ये गुंतवणूक करून कर सूट मिळू शकते:

ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना – Senior Citizen Savings Scheme(SCSS)

सुकन्या समृद्धी योजना – Sukanya Samriddhi Yojana(SSY)

राष्ट्रीय पेन्शन योजना – National Pension Scheme(NPS)

सार्वजनिक भविष्य निर्वाह निधी – Public Provident Fund(PPF)

राष्ट्रीय पेन्शन योजना – National Pension Scheme(NPS)

5. जीवन विमा योजनांची निवड करा

लाइफ इन्शुरन्स पॉलिसींना अनुक्रमे प्रीमियम पेमेंट आणि मॅच्युरिटीवर वितरित केलेली रक्कम या दोन्हीवर करमाफी मिळते.
आयकर कायद्यामध्ये प्रीमियम पेमेंटसाठी कलम 80C अंतर्गत तरतुदी आहेत आणि विमाधारकाच्या मुदतपूर्व किंवा अकाली निधनानंतर प्राप्त झालेल्या विम्याच्या रकमेसाठी कलम 10(10D) यापैकी जे आधी असेल ते समाविष्ट आहे.
असे असले तरी, वार्षिक प्रीमियमवर खर्च केलेल्या ₹1.5 लाखांपर्यंतच्या कर लाभांवर कलम 80C अंतर्गत दावा केला जाऊ शकतो, जर पॉलिसी 1 एप्रिल 2012 नंतर घेतली असेल तर ती एकूण विमा रकमेच्या 10% पेक्षा कमी असेल.

जर पॉलिसी 1 एप्रिल 2012 पूर्वी घेतली गेली असेल तर, एकूण प्रीमियम पेमेंट विमा रकमेच्या 20% पेक्षा जास्त नसल्यास कलम 80C अंतर्गत दावे केले जाऊ शकतात. अशा लाइफ इन्शुरन्स पॉलिसींवर प्राप्त झालेल्या विमा रकमेला कलम 10(10D) अंतर्गत कोणत्याही कर गणनेतून सूट दिली जाते, जर ती वर नमूद केलेल्या नियमांशी सुसंगत असेल.

अशा पॉलिसींवरील वार्षिक पगारासह जीवन विमा संरक्षण खरेदी किंवा नूतनीकरण कलम 80CCC अंतर्गत ₹1.5 लाखांपर्यंतच्या करमाफीसाठी पात्र आहे. कलम 80CCD(1) अंतर्गत, कलम 23AAB अंतर्गत केवळ ठराविक पेन्शन फंड ₹1.5 लाखांपर्यंतच्या माफीसाठी पात्र आहेत.

तसेच, जर व्यक्तींनी युनिट लिंक्ड इन्शुरन्स प्लॅन्स (ULIP) मध्ये गुंतवणूक करण्याचे ठरवले तर, वर सांगितल्याप्रमाणे विमा विभागाला करमाफी मिळते.
स्टॉक मार्केटमध्ये गुंतवणुकीचा भाग देखील कोणताही दीर्घकालीन भांडवली नफा (LTCG) कर आकर्षित करत नाही.
तथापि, ULIPs किमान पाच वर्षांच्या लॉक-इन कालावधीसह येतात, त्यापूर्वी, योजनेतून कोणतेही पैसे काढता येत नाहीत.

6. तुम्ही भाड्याने घेतलेल्या जागेवर राहत असाल तर सूट मिळवा

कलम 10(13A) अंतर्गत घरभाडे भत्ता (HRA) अंतर्गत कर सवलत दिली जाते. तुमच्‍या पगार ब्रेकअपमध्‍ये एचआरए घटकाचा समावेश असणे आवश्‍यक आहे. तथापि, भरलेल्या भाड्यावरील एकूण कर सूट तीन घटकांच्या किमान मूल्याप्रमाणे मोजली जाते, जसे की:
i) वार्षिक HRA प्राप्त झाले.
ii) जर व्यक्ती मेट्रो शहरात राहत असेल तर वार्षिक पगाराच्या 50% (40% गैर-मेट्रो शहरांच्या बाबतीत).
iii) एकूण वार्षिक भाडे – मूळ पगाराच्या १०%.

तुमच्या मासिक उत्पन्नात HRA घटक समाविष्ट नसल्यास, तुम्ही कलम 80GG अंतर्गत वार्षिक भाडे खर्चावर कर लाभांचा दावा करू शकता. आयकरावरील एकूण वजावटीची गणना खालील अटींच्या किमान मूल्याच्या तुलनेत केली जाते –

i) दरमहा ₹5,000 पर्यंत भाड्याचे पेमेंट.
ii) एकूण उत्पन्नाच्या 25%.
iii) एकूण भाडे मूळ वेतनाच्या 10% वजा.

अशाप्रकारे, वर नमूद केलेल्या मुद्द्यांवर लक्ष ठेवून घरभाडे भत्त्याद्वारे पगारावर भारतात कर कसा वाचवायचा हे आपण शिकू शकतो.

मराठी उद्योजक युट्यूब चॅनल ला सबस्क्राईब करा.

7. धर्मादाय दान करा

विशिष्ट संस्थांना रोख स्वरूपात दिलेल्या देणग्या आयकर कायद्याच्या कलम 80G अंतर्गत ₹2,000 च्या करमाफीसाठी पात्र आहेत. दुसरीकडे, वायर आणि बँक ट्रान्सफर, अनुक्रमे पूर्ण किंवा आंशिक कर सवलती मिळतात.

तुम्ही वैज्ञानिक संशोधन किंवा ग्रामीण विकासासाठी सुविधा देणाऱ्या संस्थेला देणगी देत ​​असल्यास, तुम्ही कलम 80GGA अंतर्गत कपाती मिळतात.
रोख देणगीच्या बाबतीत आंशिक माफी दिली जाते, तर चेक किंवा मसुद्याद्वारे केलेल्या हस्तांतरणास संपूर्ण कर माफी मिळते.

8. राजकीय पक्षाला पाठिंबा द्या

1961 च्या कायद्याच्या कलम 80GGC अंतर्गत, राजकीय पक्षांना दिलेल्या सर्व देणग्या किंवा निवडणूक ट्रस्टला केलेले योगदान कर माफीसाठी पात्र आहेत.
तुमच्या पसंतीच्या राजकीय पक्षाला दान केलेली संपूर्ण रक्कम कोणत्याही आयकर गणनेतून सूट दिली जाते, जर संस्था 1951 च्या लोकप्रतिनिधी कायद्याच्या कलम 29A अंतर्गत नोंदणीकृत असेल.
अशा देणग्या वायर्ड किंवा बँक ट्रान्सफरद्वारे द्याव्या लागतात, रोख ठेवींना परवानगी नाही.

हे वाचा – GST बद्दल संपूर्ण माहिती.

भारतातील काही इतर कर बचत पर्याय

या वरील सर्व पद्धती भारतातील कर कसे वाचवायचे याबद्दल सर्वसमावेशक कल्पना देतील. याशिवाय, कर बचत पद्धती शोधताना इतर अनेक पॉइंटर्स लक्षात ठेवायला हवे, जसे की:

कलम 80E अंतर्गत, तुम्ही शैक्षणिक कर्जाच्या व्याज घटकावरील कोणताही कर भरणा टाळू शकता. तथापि, असे फायदे फक्त कर्ज परतफेडीच्या पहिल्या आठ वर्षांसाठी लागू आहेत.

वैद्यकीय उपचारांसाठी व्यक्तींनी केलेल्या खर्चाला कलम 80DDB अंतर्गत कोणत्याही कर गणनेतून सूट देण्यात आली आहे. विशिष्ट रोगांच्या उपचारांसाठी ₹40,000 पर्यंतची वैद्यकीय बिले करमाफी मिळविण्यासाठी सादर केली जाऊ शकतात. ज्येष्ठ आणि अति-ज्येष्ठ नागरिकांना ₹1 लाखाचा विस्तारित लाभ मिळतो. असे असले तरी, उपचार शुल्कामध्ये केवळ न्यूरोलॉजिकल रोग, घातक कर्करोग, एड्स, मूत्रपिंड निकामी किंवा रक्तविकाराचे आजार समाविष्ट आहेत.

जर तुम्ही कायमस्वरूपी अपंगत्व असलेल्या एखाद्या आश्रित कुटुंबातील सदस्याला होस्ट करत असाल, तर तुम्ही कलम 80DD अंतर्गत त्या व्यक्तीच्या उदरनिर्वाहासाठी लागणार्‍या सर्व खर्चांवर कर सवलतीचा दावा करू शकता. त्याचप्रमाणे, HUF च्या अक्षम सदस्यांसाठी कर सवलतीचा दावा केला जाऊ शकतो.

40% किंवा त्याहून अधिक अपंगत्व असलेल्या व्यक्तींच्या खर्चासाठी ₹75,000 पर्यंत दावा केला जाऊ शकतो, तर 80% किंवा त्याहून अधिक अपंगत्व असलेल्या लोकांसाठी सूट दिलेली रक्कम ₹1,25,000 पर्यंत जाते.

1955 च्या अपंग व्यक्ती कायद्याच्या कलम 2(i) मध्ये स्पष्ट केल्याप्रमाणे वैद्यकीय उपचारांच्या खर्चासाठी, तसेच अपंगत्वाचा पुरावा यासाठी योग्य कागदपत्रे सादर करणे आवश्यक आहे.

तुम्ही अक्षम असल्यास, तुम्ही अनुक्रमे कलम 80U अंतर्गत समान कराराच्या कर माफीचा लाभ घेऊ शकता.

हे सर्व मुद्दे एका निर्धारित आर्थिक वर्षासाठी तुमचे एकूण करपात्र उत्पन्न लक्षणीयरीत्या कमी करतील, तसेच तुम्हाला विविध सरकारी-अनिदेशित तरतुदींबद्दल अधिक जाणून घेण्यास मदत करतील. त्यानंतरची रक्कम मिळविण्यासाठी तुम्ही तुमच्या नियोक्त्याने प्रदान केलेला आयकर रिटर्न फॉर्म आणि फॉर्म 16 सबमिट केल्याची खात्री करा.

मी आशा करतो तुम्हाला हि माहिती आवडली असेल. तुम्हाला हि माहिती कशी वाटली कमेंट मध्ये नक्की सांगा.

धन्यवाद…

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Content is protected !!